در نهر جمع نشد . چنين به نظر مىرسد كه حاجى خيال داشته سدى جلوى دهنهء رود ببندد تا آب آن بالا بيايد و به نهر بنشيند كه روزگار مجالش نداده و كار نيمه تمام مانده است . « 1 » بناهايى كه در زمان محمد شاه در تهران ساخته شد در دورهء محمد شاه بناها و محله‌هايى چند در تهران ساخته شد كه از جملهء آنها مىتوان به محلهء محمديه يا پاى قاپوق معروف به ميدان اعدام و محلهء عباس‌آباد در جنوب غربى دار الخلافهء تهران اشاره كرد . دروازه محمديه يا دروازه نو - دروازه غار قديم - نيز همراه با همين محله‌ها به وجود آمد . بر كاشىهاى بالاى سردر دروازه محمديه ، كه امروزه در موزهء ايران باستان نگهدارى مىشود نقش رستم و ديو كشيده شده است . اين نقش بسيار ماهرانه ساخته شده و پائين حاشيهء آن ، نام سازندهء نقش آمده است : « عمل استاد محمد قلى كاشىپز شيرازى ، سنهء 1263 » كوچهء ميرزا زينل ايروانى نيز كه در بازار ، پايين چهار سوق كوچك و بالاتر از عباس‌آباد ، قرار دارد شاهد ديگرى است بر احداث محلهء مزبور در زمان فتحعلى شاه و محمد شاه قاجار « 2 » . قصر محمديه در مرآة البلدان آمده است : « در سال 1264 ( ه ق ) چون فصل گرما و موسم ييلاق نزديك [ بود ] نياوران شميران [ نيز ] كه مقر ييلاق شهريارى بود ، آب و هواى خوشى نداشت ، معير الممالك به امر محمد شاه ، در حوالى اسدآباد و باغ فردوس مكانى معين نموده و عمارتى سلطنتى مشتمل بر بيوتات و عمارات بيرونى و اندرونى و حمامها و مسجدها و مسالك و قلعه‌اى كه سيصد ذرع طول و يكصد ذرع عرض و دو دروازه و برج و خندق داشت ، بنا كردند و چندين هزار تومان به مصارف بناى آن رسيد و هنوز ناتمام بود كه محمد شاه به واسطهء گرمى هوا از نگارستان عزيمت آنجا فرمود . نيمهء شعبان ، مزاج محمد شاه رو به بىاعتدالى گذاشته ، رفته رفته مرض سخت و جسم ضعيف شد و معالجات سودمند نيفتاد و دو ساعت و كسرى از شب سه‌شنبه ششم شوال همين

--> ( 1 ) . شرح حال رجال ايران ، مهدى بامداد ، ج 2 ، ص 209 . ( 2 ) . تهران در گذشته و حال ، ص 211 ، به نقل از مقالهء آقاى مصطفوى به نام " تهران قديم و جديد " اطلاعات ماهانه ، ج 4 ، شماره 46 ، ص 3 .